Ana Sayfa Kültür-Sanat 5 Mart 2022 9 Görüntüleme

Dünyanın tüm yükü Duben’in omuzlarında

Aktüel sanatkarımız İpek Duben’in kırk yıllık işlerinin kapsamlı standı SALT Beyoğlu’nda açıldı. Standın başlığı “Ten, Vücut, Ben”. Üç kata yayılan stantta bayan ve erkek vücutlarının teşhirinden, erkek şiddetinden, toplumsal cinsiyetten, göç sıkıntısından ve yerinden edilmenin ruhsal tecrübesine kadar dünyanın ve Türkiye’nin ne kadar sorunu varsa İpek Duben’in omuzlarına bindiğini, bunları sanatsal lisana çevirdiğini ve o yüzden de kırk yıldır yeniliğini kaybetmediğini görüyoruz. Bu stant özetle “ötekilere” bakıyor. Deri, Vücut, Ben, SALT’tan Amira Akbıyıkoğlu, Farah Aksoy, Sezin Romi ve SALT’ın eski yöneticisi ve sanatkarın da kırk yıllık dostu Vasıf Kortun tarafından düzenlendi. Vasıf Kortun 2020’de İpek Duben ile hâlâ süren bir ırmak söyleşisi yapmaya başladı. Stant, bu ırmak söyleşisinin üzerine kurgulandı.

YAZI VE TENKİTLER

Evvel İpek Duben’in çift kültürlü olduğunu söylesek yanlış yapmış olmayız. Zira 1961’de Amerikan Kız Koleji’nin bitirdikten sonra ABD’ye, Agnes Scott College’de ideoloji ve sanat tarihi kollarında üniversite okumaya gitti. Daha sonra da Chicago Üniversitesi’nde siyaset bilimi. 1976 yılında New York Studio School’da eğitimini tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndüğünde Duben’in problemlere sosyoloji ve ideoloji gözlükleriye dışarıdan, eleştirel bakması doğaldı. Yabancısı olduğu Türkiye sanat ortamına evvel yazı ve tenkitleriyle girdi.

a8a4cc1d 1f63 465a 801c ea1bd3aef061İpek Duben, kendi enstalasyonunda 40 yıllık retrospektifinin önünde poz verdi.

Salt’taki stantta bizi birinci karşılayan işler 1981 yılında ürettiği ‘Şerife’ standından işler. Duben’in ablasının temizlikçisi Şerife’yi sanatçı portre çalışması yapmak üzere “günah, ayıp” kaygıları yüzünden ikna edemeyince Şerife yerine pazardan aldığı bir elbisenin içini gazete kağıtlarıyla doldurarak hayatta varlığı ve emeği görünmeyen, bir hiç olan bayanı hiçliğiyle ortaya çıkarmaya çalıştı. 12 tuvalde her elbiseyi farklı desen ve renklerle boyayarak Şerife’nin çeşitli ruh hallerini bu başsız ve vücutsuz bayanla tabir etti. Bu işlerle ödül de aldı. Bu tuvallerin çabucak yanında beden çalışan bir erkek güzelinin kaslarını gururla sergileyen “Adale Adam” isimli üç tuval daha var. Şerife’nin ayıp ve günah saydığı, erkek hoşuna gurur vesilesi oluyor, çıplak bedenini teşhir etmekten kaçınmıyor.d7490fe4 fe52 4dfd a616 d38f12931094
Ruleti çeviriyor ve katilinizi buluyorsunuz, birinci yaptığında çok ses getirmiş ve ödüllendirilmiş.

ERKEK ŞİDDETİ…

Stant üçüncü katta devam ediyor, bu kere erkek şiddetiyle karşılaşıyoruz. Sergileme biçimi, renk kompozisyonları, ışık ve ses enstalasyonlarına bayıldım. Bu kadar şiddet içeren içerik, bir acı ilacın pembe boyalı şekere sarılıp bize yutturulması üzere. Cıvıl cıvıl bir Rus Ruleti masası, katilin kurbanını seçmesine aracı oluyor.

Birebir katta Duben, kendisini muhakkak ki Doğu-Batı ayrımındaki bayanın pozisyonuna koyuyor. İzler ve Kayıt serilerini görüyoruz bu katta. Manuscript ise üstten yere uzanan doğu kültürünün tomarları (scroll) üzere el yazmalarını canlandıran bir yerleştirme.

65a78e6d f9a7 4eb5 95e0 608fed975659
Cilt Vücut Ben / Yıllara yayılmış büyük bir eser bütününün büyük emekle sergilenmiş hali.

3 NİSAN’A KADAR AÇIK

Benim stantta ilgiyle tek tek okuduğum bir öteki yerleştirme ise 2003 tarihli “Türk Nedir?” Bu işte kullanılan kartpostalların bir yüzünde çeşitli “öteki” fotoğrafları öteki yüzünde ise “öteki”ne ulus kimliği, bu durumda Türklük üzerinden yanaşan alıntılar var.

İkinci kattaki dev yerleştirme ise çok aktüel bir probleme, göçmenlere parmak basıyor. Akın akın yerinden oynatılanlara biraz olsun empati ile bakabilmemiz için yerleştirilen tel örgülü daracık duvar-kafes ortasından geçerken neon “Farewell My Homeland-Elveda Yurdum” yazısı yanıp sönüyor.

Cilt, Vücut, Ben ilkbaharın birinci günlerine, 3 Nisan’a kadar açık.

Cumhuriyet

İlginizi çekebilir

Cannes’da belgesellerin günü

Cannes’da belgesellerin günü

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
en iyi casino siteleri en iyi casino siteleri slot siteleri beylikdüzü escort izmit escort kocaeli escort
hack forum hack forum gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar